IEO-Arièja

IEO-Arièja

L’occitan, qu’es aquò?

L’occitan, o lenga d’òc, lenga romanica parlada dempuèi mai de 1000 ans, cobrís un ensemble de territòris qu’unisson l’Atlantic a la Mediterranèa, los Alps als Pirenèus, limitat al nòrd pel Massís Septentrional (Massif central en francés). A l’ora d’ara, las tèrras ont se parla l’occitan son de tres estats: França, per la màger part dels 195 000 km2 dels païses d’òc, Espanha, amb la Val d’Aran, e Itàlia amb un dotzenat de vals alpinas. Dins la Val d’Aran, l’occitan (tanplan nomenat aranés, localament) a l’estatut de lenga cooficiala (amb l’espanhòl e lo catalan) e es lenga de l’aprendissatge de la lectura e de l’escritura dins las escòlas; dins las vals alpinas, la lei dona una mena de reconeissença a la lenga occitana.

A l’edat mejana, l’occitan foguèt una granda lenga de civilizacion, amb los Trobadors que lor poesia illuminèt Euròpa tota e qu’encara es estudiada dins las universitats del mond sencer. L’occitan foguèt tanben una lenga administrativa, juridica, scientifica. Nombroses son los tractats de sciéncias naturalas, anatomia, cirurgia, matematicas que foguèron compausats en occitan, entre eles lo famós tractat de matematicas de Pàmias (cap a 1440).

Se l’occitan perdèt lo sieu estatut de lenga administrativa dins las tèrras occitanas del reialme de França en 1539 (ordonança de Villers-Cotterêts de Francés Ièr), demorèt lenga del pòble e d’escrivans nombroses. Citem, entre autres, Pèir de Garròs (sègle XVI), Pèire Godolin (sègle XVII), Joan Baptista Fabre (sègle XVIII), Jansemin (sègle XIX) et, al segur, Frederic Mistral, un dels fondadors del Felibritge en 1854, Prèmi Nobel de Literatura en 1904.

Es aquesta lenga que contunha de produsir escrivans de qualitat, grops e cantaires, revistas (amb un ebdomadari, La Setmana, e dos magazins pels mainatges, Papagai e Plumalhon), emissions de ràdio, de television, etc. Es aquesta lenga que promòu, dempuèi 1945, l’Institut d’Estudis Occitans, per que, al cap de mai de 1000 ans d’existéncia, continue de viure e de se desvolopar, e que la situacion que li es faita se milhore.

Per ne saber mai suls trobadors e la literatura occitana : aqui una video!



19/02/2015
0 Poster un commentaire
Ces blogs de Politique & Société pourraient vous intéresser

Inscrivez-vous au blog

Soyez prévenu par email des prochaines mises à jour

Rejoignez les 8 autres membres